Το Βήμα των Ναυτίλων

5/9/2011: “Χύμα στο Κύμα…”, Ναυτίλος Δήμητρα Καγιόγλου, 19 ετών, φοιτήτρια πολιτικών επιστημών, Θεσσαλονίκη

Πάει κι αυτό το καλοκαιράκι αγαπητοί μου θαλασσόφιλοι! Κάναμε τα μπάνια μας, κάναμε τις βουτιές μας, παίξαμε και με τις ρακέτες μας και να που έφτασε ο καιρός να δούμε σιγά σιγά τα φύλλα των δέντρων να πέφτουν και πάλι. Αλλά λίγο πριν αποχαιρετήσουμε τις παραλίες, και κατεβάσουμε τα μακριμάνικά μας, δεν πρέπει να αναρωτηθούμε τι αφήσαμε πίσω μας; Τι αφήσαμε πίσω στις θάλασσες μας; Γόπες, πλαστικά μπουκάλια, κουτάκια μπύρας…τι απ΄ όλα; Ή μήπως όλα;

Κάποτε ο άνθρωπος ήταν «υπό την φύση». Θεοποιούσε τα στοιχεία της, και αισθανόταν δέος .Στην προσπάθειά του να την κατανοήσει, ανέπτυξε τις πρώτες μορφές λατρείας. Φοβισμένος καθώς ήταν, ήθελε να κρατιέται γερά από κάτι αόρατο. Σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει ριζικά και ο άνθρωπος είναι «επί της φύσης». Είναι η περίοδος μετά τη Βιομηχανική Επανάσταση, η οποία χαρακτηρίζεται από διευρυνόμενη επέμβαση του ανθρώπου στην οικολογική ισορροπία, ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσεται η ιδέα ότι φύση δεν είναι το φυσικό περιβάλλον, αλλά το σύμπαν. Ξέχασαν οι άνθρωποι ότι η σχέση της φύσης και του ανθρώπου είναι διαλεκτική, αποδεικνύοντας έτσι τη λαθεμένη ιεράρχηση αξιών στη σύγχρονη καταναλωτική κοινωνία. Είναι λοιπόν καιρός ο άνθρωπος να συμβαδίσει με την φύση.

Είναι καιρός να θυμηθούμε τον γλάρο των παιδικών μας χρόνων που φώναζε για καθαρές ακτές! Είναι καιρός να σκάψουμε στην άμμο. Σκάψε! Τι βλέπεις; Βλέπεις κοχύλια; Σκάψε κι άλλο. Τώρα; Μήπως βλέπεις ανθρώπους και στιγμές παλιές και αστοχισμένες σαν εκείνες που παίζαμε κοκορομαχίες στην θάλασσα; Σκάψε κι άλλο πιο βαθιά αν θέλεις. Αλλά τώρα πες μου εσύ τι βλέπεις. Κάποτε φεύγοντας από την παραλία αφήναμε πύργους από άμμο πίσω μας. Τώρα αφήνουμε πλαστικές σακούλες. Έχουμε αλλάξει.Tα μοναδικά θαλάσσια είδη που φαίνεται να επιβιώνουν και να αυξάνονται σταθερά στο θαλάσσιο οικοσύστημα είναι δυστυχώς τα … σκουπίδια μας. Καθημερινά σε ολόκληρο τον κόσμο φτάνουν στη θάλασσα περίπου 8 εκατομμύρια τόνοι αποβλήτων από προϊόντα που χρησιμοποιούνται από τους ανθρώπους, δημιουργώντας σοβαρή απειλή για το οικοσύστημα και την υγεία μας. Και κάπου εδώ θα σκεφτείς από μέσα σου ότι αυτό που διαβάζεις είναι ένα ακόμη κείμενο-κήρυγμα για το περιβάλλον. Θα σου πω πως όχι. Σκέψου ότι αν εσύ που διαβάζεις αυτό το κείμενο σταματήσεις να σνομπάρεις τις εκατοντάδες φυλλάδες που κυκλοφορούν «κραυγάζοντας» ότι ο πλανήτης κινδυνεύει και κινητοποιηθείς ,τα πάντα μπορούν να αλλάξουν… Τώρα και πάλι θα με αμφισβητήσεις και θα αναρωτηθείς πως αν δεν πετάς σκουπίδια μόνο εσύ και όχι οι υπόλοιποι, διαφορά δεν θα υπάρξει ποτέ και πάλι θα πνιγούμε στα σκουπίδια! Εδώ έχεις δίκιο! Η καθαριότητα των θαλασσών είναι θέμα όλων μας. Σκέψου όμως πως αν ευαισθητοποιηθούμε ο καθένας προσωπικά, σίγουρα θα «παρασύρουμε» και τους άλλους. Έτσι δε θα χαθεί η ελπίδα ότι ίσως τελικά ο κόσμος μας αντέξει περισσότερα χρόνια απ΄ όσα υπολογίζουν ένα μάτσο επιστήμονες που κάθε φορά που τους βλέπουμε στον δέκτη της τηλεόρασής μας…αλλάζουμε το κανάλι για να δούμε ποια τραγουδίστρια έβαψε τα μαλλιά της και ποιος ηθοποιός πήγε στη Μύκονο. Ας είμαστε ειλικρινείς. Μεταξύ μας είμαστε.

Κι αν πάλι δε σε έπεισα να ρίξεις αυτό το κουτάκι μπύρας που κρατάς στο χέρι σου σε ένα κάδο ανακύκλωσης, τότε θα σου πω και κάτι τελευταίο. Γενικά, είναι πολύ trendy αγαπητέ αναγνώστη να ενδιαφέρεσαι για το περιβάλλον, να είσαι δηλαδή ακτιβιστής. Οι διάσημοι για παράδειγμα ψηφίζουν ανακύκλωση. Έλα εκφράσου ελεύθερα! Ξέρω τι σκέφτεσαι. Κι εγώ πως θα «ρίξω» το μοντέλο που κάθεται απέναντί μου αν το ρίξω στον ακτιβισμό; Ή μήπως…να της μιλήσω για την ανακύκλωση και να πέσει ξερή μπροστά μου; Κι όμως! Πρωτοτυπήστε και δείτε την αλλιώς! Δείτε την οικολογικά ! Τι πιο ξενέρωτο από το να βλέπεις το μοντέλο που κάθεται απέναντί σου να πετάει τα σκουπίδια της στην άμμο; Σκεφτείτε το. Γι αυτό σας λέω! Ψηφίζουμε Ν-Α-Ι στο φλερτ που είναι φιλικό προς το περιβάλλον!

Επιστροφή στην φύση λοιπόν! Όπου το περιβάλλον που ζούμε καθορίζει την ψυχοσύνθεσή μας, το φως του ήλιου μετατρέπεται σε εσωτερικό φως και η καθαρότητα του περιβάλλοντος σε καθαρότητα συνείδησης. Το θέμα είναι να βλέπουμε τα πράγματα από την θετική τους πλευρά και να μην μοιρολατρούμε. Είμαστε ικανοί να παρέμβουμε αποτελεσματικά και να σταματήσουμε την μόλυνση των θαλασσών. Διαθέτουμε την γνώση και τα τεχνικά μέσα.

Το θέμα είναι αν υπάρχει η βούληση. Αυτό είναι το κρίσιμο ερώτημα. Και εγώ πιστεύω πως υπάρχει. Η φύση είναι σύμμαχός μας με τους ομοιοστατικούς της μηχανισμούς και εμείς ικανοί να επέμβουμε με απλές και καθημερινές κινήσεις. Κλείνω λοιπόν με μια φράση του Καζαντζάκη που αγαπώ πολύ και λέει…«Ν' αγαπάς την ευθύνη. Να λες: Εγώ, εγώ μονάχος μου έχω χρέος να σώσω τη γη. Αν δε σωθεί, εγώ φταίω.» Και μην ξεχνάτε…τα ποτήρια μας, πάντα ΜΙΣΟΓΕΜΑΤΑ!

Με σεβασμό προς την ιδιοσυστασία του καθενός, καλές αναγνώσεις!

Καγιόγλου Δήμητρα


05/01/2011 Ποίημα που λάβαμε από την Ναυτίλο Μαρία Βλάχου, 13 ετών από Ιθάκη

Της HELMEPA’s τα παιδιά
Είναι όλα μια χαρά
Το περιβάλλον όμως είναι σε κακή μεριά.

Τι θα κάνουμε για αυτό;
Αμέσως τώρα θα σας πω,
Πιάστε τη δουλειά αμέσως
Και δεν θέλω «Δεν μπορώ».

Πάρτε γάντια και σακούλες
και πάμε στις παραλιούλες.

Τι θα κάνουμε εκεί;
Θα καθαρίσουμε όλοι μαζί!

Και γιατί αυτό;
Για ένα ΜΕΛΛΟΝ ΚΑΘΑΡΟ!!!!!!!



10/12/2010: 17ο Συμβούλιο Αντιπροσώπων του προγράμματος «Παιδική HELMEPA», Ναυτίλος Στάθης Κωστακόπουλος, 24 ετών, Βόλος

Καλημέρα σας,

Ονομάζομαι Κωστακόπουλος Ευστάθιος
Κατ’ αρχάς να σας πω πως χαίρομαι που έπειτα από αρκετά χρόνια παρευρίσκομαι ξανά σε συμβούλιο αντιπροσώπων-μελών της παιδικής HELMEPA. Θέλω ιδιαίτερα να ευχαριστήσω τη ΗELMEPA που μου ξαναδίνει τη δυνατότητα να επαναδραστηριοποιηθώ στην περιβαλλοντική ενημέρωση-εκπαίδευση, έστω και μέσω αυτής της απλής ομιλίας.

Η ενασχόλησή μου με προγράμματα της παιδικής HELMEPA με γυρίζει τουλάχιστον 12-13 χρόνια πίσω! Προέρχομαι από μια παραθαλάσσια πόλη, τον Βόλο, οπότε οι φράσεις θαλάσσιο και παράκτιο περιβάλλον δεν μου ήταν τελείως άγνωστες. Το έναυσμα για περεταίρω ενασχόληση με αυτές τις φράσεις μου το προσέφερε τότε η παιδική HELMEPA, μέσω των σχολικών προγραμμάτων της. Μέσα από αυτό το πρόγραμμα, ως παιδιά, γνωρίσαμε το φυσικό περιβάλλον της πατρίδας μας μαθαίνοντας πόσο σημαντικό είναι και γιατί πρέπει να το προστατεύουμε. Μέσα από τις δραστηριότητες του Προγράμματος αναδείχθηκε η σχέση μεταξύ της καθημερινής ατομικής συμπεριφοράς και ρύπανσης του περιβάλλοντος. Ανακαλύψαμε ότι η λύση σημαντικών περιβαλλοντικών προβλημάτων, όπως είναι τα σκουπίδια στις ακτές, δε δίνεται μόνο από ΟΤΑ και κυβερνήσεις αλλά και από την περιβαλλοντικά υπεύθυνη συμπεριφορά του καθενός μας.

Συνεπώς, άρχισε μέσω των δραστηριοτήτων της παιδικής HELMEPA να μου δημιουργείται ένα αίσθημα περιβαλλοντικής πρωτοβουλίας και ευαισθησίας, το οποίο μάλλον είναι το μεγαλύτερο ηθικό κέρδος της συμμετοχής σ’ αυτές τις δραστηριότητες. Η "Παιδική HELMEPA" για 17 χρόνια μυεί τα παιδία στον σεβασμό για το θαλάσσιο και όχι μόνο, περιβάλλον. Στην ηλικία των 5-13 ετών αρχίζουν τα παιδιά να διαμορφώνουν χαρακτήρα, ιδέες και αντιλήψεις. Τι πιο θετικό από το να είναι όλα αυτά περιβαλλοντικά ορθά; Όλα αυτά τα χρόνια η δράση των παιδιών μελών της "Παιδικής HELMEPA" για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος αλλά και γενικότερα της φύσης της πατρίδας μας ήταν πλούσια. Υιοθετήσεις και συμβολικοί καθαρισμοί παραλιών, ανακύκλωση άχρηστων υλικών στη γειτονιά και το σχολείο, εντοπισμοί πηγών ρύπανσης και διαμαρτυρίες στις τοπικές αρχές είναι μερικές από αυτές.

Από τα πιο σημαντικά εφόδια που πιστεύω πως μας προσέφερε η "Παιδική HELMEPA" είναι ότι, σαν ενήλικες πλέον, έχουμε πιο σωστή άποψη για το περιβάλλον, που διέπεται από κανόνες, σεβασμό και αγάπη γι’ αυτό, αφού απ’ αυτό προερχόμαστε και στο ίδιο το περιβάλλον ζούμε. Καλλιεργήθηκαν δείγματα περιβαλλοντικής συνείδησης και ευαισθησίας. Οι δράσεις της "Παιδικής HELMEPA" έχουν υπάρξει το κύριο εφαλτήριο για περιβαλλοντική πρωτοβουλία σε παιδιά όλης της χώρας!

Τον Μάρτιο του 2000 κλήθηκα να απευθυνθώ στην ολομέλεια της Επιτροπής Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού, που αποτελείται από αντιπροσωπείες 167 κρατών και 63 διεθνών οργανισμών. Ίσως ήταν και το κυριότερο σημείο από την εν γένει παρουσία μου σε προγράμματα της παιδικής HELMEPA γιατί μέσω αυτής της ομιλίας κατάλαβα ότι πραγματικά είχε αντίκρισμα όλη η δουλειά του προγράμματος. Κάποιοι σε προσέχουν, αφουγκράζονται τις περιβαλλοντικές ανησυχίες και προσπαθούν να λάβουν μέτρα. Το σύνθημα τότε ήταν, «φτάνει πια, μη λερώνετε άλλο τον πλανήτη μας αφήστε τη Γη στην ησυχία της», σύνθημα που στις μέρες μας είναι πιο επίκαιρο από ποτέ.

Στην ιστοσελίδα της παιδικής HELMEPA αναφέρεται χαρακτηριστικά πως «το πέρασμα των παιδιών μέσα από το Πρόγραμμα της Παιδικής HELMEPA ίσως τα βοηθήσει και στον επαγγελματικό τους προσανατολισμό.» Προφανώς σ’ εμένα δεν λειτούργησε μόνο βοηθητικά, αλλά καθοδηγητικά, αφού πλέον είμαι πτυχιούχος περιβαλλοντολόγος, του τμήματος Επιστημών της Θάλασσας του παν/μιου Αιγαίου και ένα μεγάλο, αν όχι το κυριότερο έρεισμα, το έλαβα από τα προγράμματα της παιδικής ΗΕLMEPA.

Πλέον συνεχίζω να δραστηριοποιούμαι περιβαλλοντικά και με το πρόγραμμα των Ναυτίλων της HELMEPA, ένα πρόγραμμα το οποίο ήρθε να καλύψει το ηλικιακό κενό που υπήρχε στην περιβαλλοντική ενημέρωση και ευαισθητοποίηση και έτσι να συνεχίσουμε να αναπτύσσουμε τα περιβαλλοντικά μας ενδιαφέροντα αναλαμβάνοντας δράση για την προστασία του φυσικού πλούτου της πατρίδας μας. Είναι ίσως το μεγαλύτερο εργαλείο για την περιβαλλοντική δράση στην Ελλάδα, στις ηλικίες 13-30 ετών.

Στη χώρα που ζούμε, ουσιαστικά εξαρτόμαστε από θαλάσσιες και παράκτιες δράσεις. Το μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού ζει και δραστηριοποιείται στην παράκτια ζώνη, συνεπώς τέτοιες προσπάθειες όπως τα προγράμματα της HELMEPA είναι απαραίτητες. Δυστυχώς περιβαλλοντικά η χώρα μας ολοένα και υποβαθμίζεται. Όλοι αναφέρονται στην πράσινη ανάπτυξη χωρίς να υπάρχουν καν οι υποδομές για την αφετηρία της. Τα παραδείγματα ακόμα και από την πόλη μου είναι πολλά, παραλίες σκουπιδότοποι, παραλίες χτισμένες, ολόκληρες παράκτιες περιοχές υποβαθμισμένες από αστικά και μη λύματα. Δυστυχώς μετά από την περιβαλλοντική πρωτοβουλία στις μικρές ηλικίες, τίποτε που να αφορά τον όρο προστασία περιβάλλοντος δεν υποστηρίζεται, εκτός από σκόρπιες και ανοργάνωτες περιβαλλοντικές δράσεις.

Τελειώνοντας, θέλω να αναφέρω συνοπτικά κάποια πράγματα. Από τα πιο σημαντικά εφόδια που πιστεύω πως μας προσέφερε η "Παιδική HELMEPA" είναι ότι, σαν ενήλικες πλέον, έχουμε πιο σωστή άποψη για το περιβάλλον, που διέπεται από κανόνες, σεβασμό και αγάπη γι’ αυτό, αφού απ’ αυτό προερχόμαστε και στο ίδιο το περιβάλλον ζούμε. Καλλιεργήθηκαν δείγματα περιβαλλοντικής συνείδησης και ευαισθησίας. Οι δράσεις της "Παιδικής HELMEPA" έχουν υπάρξει το κύριο εφαλτήριο για περιβαλλοντική πρωτοβουλία σε παιδιά όλης της χώρας!

Το κυριότερο όμως που αφήνει, είναι ορθή περιβαλλοντική σκέψη και περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση! Τα δύο τελευταία ήταν και οι λόγοι που με οδήγησαν σε περιβαλλοντικές σπουδές. Μέσα από το πρόγραμμα γνώρισα το φυσικό περιβάλλον και τα περιβαλλοντικά προβλήματα για τα οποία πρέπει να ληφθεί δράση. Έθεσα περιβαλλοντικούς στόχους, πήρα πρωτοβουλίες. Στο διάστημα που συμμετείχα, τα περιβαλλοντικά προβλήματα που μας απασχολούσαν ήταν οι θαλάσσιοι και παράκτιοι ρύποι, τα χημικά απόβλητα, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, η τρύπα του όζοντος. Σήμερα μιλάμε για τα ίδια προβλήματα αλλά όπως γίνεται αντιληπτό και από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης έχουν πάρει τεράστιες διαστάσεις.

Μπορεί λοιπόν ο γλάρος της "Παιδικής HELMEPA" να γέρασε, όμως υπάρχουν παιδιά που θ’ ανοίξουν τα δικά τους φτερά και θα συνεχίσουν το πέταγμά του γιατί στην ολοένα και περιβαλλοντικά υποβαθμιζόμενη κοινωνία που ζούμε, έχουμε ανάγκη από ευσυνείδητους και ευαισθητοποιημένους πολίτες έτσι, ώστε το περιβάλλον να μη γίνει θύμα των πράξεών μας! Σας εύχομαι καλή συνέχεια στη δύσκολη προσπάθεια που καταβάλλετε και εσείς αλλά και οι εκπαιδευτικοί για καθαρές θάλασσες, καθαρό περιβάλλον, καθαρή ΓΗ που είναι το ένα και μοναδικό μας σπίτι!

Σας Ευχαριστώ


22/3/2010: «Οι ωκεανοί συνεχίζουν να είναι αποδέκτες αποβλήτων», Ναυσικά Κοντού, 26 ετών, Αθήνα

Οι ωκεανοί αποτέλεσαν τη μήτρα γέννησης της ζωής και συνεχίζουν να τη συντηρούν, αν λάβει κανείς υπόψη του πως τα 3/4 της Γης καλύπτονται από αυτούς. Εκτός από τη χρήση τους για λόγους αναψυχής, το 80% του διεθνούς  εμπορίου γίνεται στη θάλασσα.

Η αναζήτηση νέων μεθόδων ενεργειακής κάλυψης με τη χρήση νέων τεχνολογιών, έχει φέρει στο προσκήνιο πλωτές εγκαταστάσεις εξόρυξης υδρογονανθράκων  που με τη δραστηριότητά τους, κυρίως στην Αρκτική,  διαταράσσουν τοπικά το περιβάλλον εκπέμποντας διοξείδιο  του άνθρακα.

Οι ωκεανοί πλέον έχουν μετατραπεί σε μια παγκόσμια χωματερή, ιδιαίτερα η περιοχή του Ειρηνικού Ωκεανού, όπου αναφέρεται και το παράδειγμα που περιγράφεται παρακάτω. Το 90% των θαλάσσιων ειδών έχει εξαφανιστεί ενώ ταυτόχρονα μεγάλο ποσοστό από τις εκπεμπόμενες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα, απορροφάται από τους ωκεανούς. Εν συνεχεία το νερό αυξάνει τη θερμοκρασία του, γίνεται πιο όξινο με αποτέλεσμα να καταστρέφονται υγρότοποι και κοραλλιογενείς ύφαλοι.

Στην περιοχή της Alguita, 1000 μίλια νοτιοανατολικά από τη Χαβάη, αρκετά μακριά από κάθε εθνικό όριο, επιπλέουν χιλιάδες μικροαντικείμενα τα οποία υπολογίζεται πως θα διπλασιαστούν φτάνοντας σε μέγεθος έκταση διπλάσιας εκείνης του Τέξας! Εκεί, ο Charles Moore, βρήκε τυχαία πριν από 12 χρόνια, μια θαλάσσια χωματερή, επιστρέφοντας από αγώνες ιστιοπλοΐας.

HELMEPA CADETS
Στους ωκεανούς δημιουργείται αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν «gyre»- μια περιοχή με δυνατά ρεύματα και ασθενείς ανέμους εντός της οποίας τα σκουπίδια εγκλωβίζονται με περιστροφικές κινήσεις και παραμένουν εκεί.  Το πλαστικό είναι το πιο συνηθισμένο υλικό που εντοπίζεται, καθώς είναι πολύ ελαφρύ, διαρκές, ελάχιστα βιοδιασπώμενο και άφθονο στις αναπτυσσόμενες και στις αναπτυγμένες κοινωνίες, το οποίο όμως όταν τεμαχιστεί σχηματίζει ένα τεράστιο κολάζ από εκατομμύρια κομμάτια που παραμένουν μέσα στα περιστροφικά ρεύματα.

Επιπλέον, το πλαστικό απορροφά τα διάφορα τοξικά χημικά όπως το DDT, PCBs, καθώς αυτά δε μπορούν να διασπαστούν στο νερό. Επιστήμονες από το Algalita Marine Research Foundation, αναφέρουν πως στα ψάρια εντοπίζονται αρκετές χημικές ουσίες πάνω στην επιφάνεια του πλαγκτόν.  Συνεχίζοντας τη διατροφική αλυσίδα, οι τοξίνες αυτές μεταφέρονται στους ιστούς του ανθρώπινου οργανισμού.  

Επιστήμονες, ισχυρίζονται πως ανάλογες θαλάσσιες χωματερές υπάρχουν και στις ακτές της Ιαπωνίας καθώς επίσης και στη θαλάσσια περιοχή των Σαργασσών  που βρίσκεται στο μέσο του Ατλαντικού Ωκεανού.

Σε έρευνες που διενεργήθηκαν από τρεις ανεξάρτητους ερευνητικούς οργανισμούς για την επίλυση του προβλήματος, προτάθηκε από η μετατροπή του πλαστικού σε βενζίνη. Συγκεκριμένα η πρόταση έγινε από το Project Kaisei, με έδρα το Σαν Φρανσίσκο. Πηγή:( http://www.nytimes.com/2009/11/10/science/10patch.html)

Όλα τα παραπάνω, αναφέρθηκαν με αφορμή την κατασκευή ενός διαδραστικού εργαλείου από το International Institutions and Global Governance Program που ανήκει στο Council on Foreign Relations (http://www.cfr.org/), το Global Governance Monitor. Αυτό στοχεύει στη χαρτογράφηση, αξιολόγηση και δυνητικά στην επίλυση προβλημάτων που προκύπτουν στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης. Ένας από τους τομείς έρευνας του εν λόγω προγράμματος είναι και το περιβάλλον και ειδικότερα, θέματα που αφορούν την κατάσταση που επικρατεί στους ωκεανούς.

Έκτος από τη μόλυνσή τους, συντρέχουν και άλλα προβλήματα που χρήζουν επίλυσης, όπως εκείνο της πειρατείας, της διακίνησης ναρκωτικών, της ασφάλειας της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα, των περιοχών αλίευσης, καθώς και θέματα νομικού περιεχομένου.

Στην ιστοσελίδα του προγράμματος, θα βρείτε αρκετά στοιχεία σχετικά με το υφιστάμενο καθεστώς στους ωκεανούς, όπως επί παραδείγματι ποιες χώρες έχουν υιοθετήσει τους κανόνες της Διεθνούς Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), σε ποιες περιοχές υπάρχει υπεραλίευση, καθώς και επιστημονικές έρευνες, νομικές διατάξεις, και άρθρα.

Επισκεφτείτε λοιπόν τον παρακάτω σύνδεσμο… και καλή έρευνα!

http://www.cfr.org/publication/18985/global_governance_monitor.html

Εν κατακλείδι, όπως πολύ σοφά αναφέρει ο Arthur C. Clarke στο εισαγωγικό video του προγράμματος:

“How inappropriate is to call this planet earth when it is clearly quite ocean...”



HELMEPA CADETS
15/1/2010: "Κοπεγχάγη... Μεγάλες προσδοκίες..", Σωτήρης Κοπατσάρης, 15 ετών, Σαντορίνη

Πάει κι αυτό. Πάει και η Κοπεγχάγη για την οποία μετρούσαμε αντίστροφα με ανυπομονησία. Τόσες εκστρατείες, τόση πίεση από τους πολίτες, τόσες διαμαρτυρίες και τόση αναμονή... Προσωπικά θεωρώ την σύνοδο της Κοπεγχάγης ως τη μεγαλύτερη αποτυχία των πολιτικών, στις διαπραγματεύσεις για το κλίμα. Οι πολιτικοί εξαντλήθηκαν στο να μας δώσουν μια "γενναία" υπόσχεση ότι στο μέλλον θα κάνουν κάτι. Μπορείτε όμως να μας εξηγήσετε πόσες ακόμη υποσχέσεις πρέπει να ακούσει ακόμη αυτός ο πλανήτης για να σωθεί; Γιατί δεν μπορούμε να περιμένουμε κι άλλο. Οι επιστήμονες του IPCC (Intergonvermental Panel on Climate Change) προειδοποιούν ότι έχουμε μόνο 10 χρόνια για να πάρουμε δραστικές αποφάσεις και μέτρα και να πρασινίσουμε την οικονομία μας πριν να είναι πολύ αργά και το φαινόμενο της υπερθέρμανσης του πλανήτη βγει εκτός ελέγχου.

Τελικά, τι έγινε στην Κοπεγχάγη; Είδαμε την κοροϊδία των πολιτικών που αντί να πάρουν μια σωστή απόφαση, έπαιζαν "κρυφτούλι" στις αίθουσες του συνεδριακού κέντρου. Η Σύνοδος της Κοπεγχάγης μας δίνει για άλλη μια φορά ένα δυνατό χαστούκι και μας προσγειώνει στην σκληρή πραγματικότητα της πολιτικής αβουλησίας και αναποφασιστικότητας, θυμίζοντας μας πώς ο πλανήτης θα σωθεί από την ενεργοποίηση των πολιτών και μόνο. Το περιβάλλον χρειάζεται ατομική ενέργεια! Όχι πυρηνική ενέργεια αλλά την ενέργεια του καθενός μας ξεχωριστά. Γιατί "Αν ο καθένας είναι μια σταγόνα τότε όλοι μαζί είμαστε ωκεανός" είπε ο  Ryonosuke Satoro, ένας Ιάπωνας ποιητής.

Το επόμενο "κρυφτούλι" των διαπραγματεύσεων θα λάβει χώρα το 2010 ώστε να προσπαθήσουν οι πολιτικοί να καταλήξουν στην μείωση της τάξεως του 50% των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου σε σχέση με τα επίπεδα του 1990 ως το 2050 . Προσωπικά θεωρώ αυτή τη μείωση πενιχρή μιας και σοβαροί επιστήμονες όπως ο George Monbiot, ο Mark Lynas, ακόμη και ή η (IPCC) αλλά και άνθρωποι που έχουν ασχοληθεί ιδιαιτέρως με το θέμα της κλιματικής αλλαγής όπως ο Αλ Γκορ, επιμένουν σε μείωση της τάξεως του 80% έως ακόμα και 90% (HEAT, George Monbiot) των αερίων του θερμοκηπίου (πάντα μιλάμε σε σχέση με τα επίπεδα του 1990) για να σωθεί ο πλανήτης και ο ανθρώπινος πολιτισμός. Αλλά όπως είπε και ο Αϊνστάιν:"Ο κόσμος θα έχει τη μοίρα που του αξίζει"Πρέπει και εμείς λοιπόν να αναρωτηθούμε. Τι μοίρα μας αξίζει να έχουμε; Μας αξίζει να μείνουμε στην ιστορία ώς η γενιά των ηλιθίων που ενώ ήξερε ότι ερχόταν η καταστροφή ήμασταν πολύ φτηνοί και τεμπέληδες για να δράσουμε ή μας αξίζει να μείνουμε στην ιστορία ως η γενιά που έστω και στο παρά πέντε άλλαξε τον κόσμο; Η επιλογή είναι δική μας.

Εν κατακλείδι, πρέπει να τονίσουμε ότι η Κοπεγχάγη ήταν απλά μια χαμένη μάχη. Ο πόλεμος δεν τελείωσε ακόμα. Το πρόβλημα όμως είναι ότι μπορεί να είναι το Βατερλό μας. Αυτό θα το δείξει η ιστορία. Ας ελπίσουμε πώς όχι. Και θα κλείσω με δυο σημαντικές κουβέντες:

"Ένας πολιτικός απλά μιλάει αλλά ένας ηγέτης πράττει" -  Άγνωστος

"Οι πολιτικοί θα έπρεπε να αγωνίζονται για τις επόμενες γενιές και όχι για τις επόμενες εκλογές" -  Ακτιβιστής

Μέχρι στιγμής δεν έχουμε βρει πραγματικούς ηγέτες στο θέμα της κλιματικής αλλαγής. Γι' αυτό ας στραφούμε στην ατομική μας ενέργεια!

Καλή χρονιά!


HELMEPA CADETS
Παρακάτω δημοσιεύουμε κείμενα που μας είχαν στείλει πρώην μέλη της Παιδικής HELMEPA τον Φεβρουάριο 2009 με αφορμή τον εορτασμό για τα 15 χρόνια λειτουργίας του προγράμματος. Αναφέρονται στις εμπειρίες τους από τη συμμετοχή τους στην Παιδική HELMEPA καθώς και στους λόγους για τους οποίους τα πρώην μέλη οφείλουν να συνεχίσουν την περιβαλλοντική τους δράση.

Σταυρούλα Τσομπανά από Λέσβο, 25 ετών, Πρόεδρος 1ου Συμβουλίου Αντιπροσώπων Παιδικής HELMEPA

Με μεγάλη χαρά βλέπω πως η Παιδική HELMEPA συνεχίζει τις αξιέπαινες προσπάθειες για την ευαισθητοποίηση των παιδιών πάνω σε θέματα που αφορούν την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

HELMEPA CADETS
Έχοντας λάβει μέρος στο πρόγραμμα της Παιδικής HELMEPA από το πρώτο έτος ίδρυσής της και επί τρία συνεχόμενα χρόνια, οι αναμνήσεις είναι πάρα πολλές. Σε μια εποχή όπου η κοινή γνώμη δεν ήταν ακόμη ευαισθητοποιημένη και ενημερωμένη για τα προβλήματα του περιβάλλοντος γενικότερα, όπως είναι σήμερα, το να είμαστε μέλη μιας ομάδας που σαν σκοπό είχε την ενημέρωση και την λήψη πρωτοβουλίας για την προστασία των ακτών της περιοχής μας ήταν κάτι το ιδιαίτερο.

Μέσα από τις δραστηριότητες του προγράμματος μας δόθηκε η ευκαιρία να μάθουμε για το πολύτιμο αυτό αγαθό, το θαλάσσιο περιβάλλον, να έρθουμε σε επαφή με τους συμπολίτες μας και να εργαστούμε για έναν κοινό σκοπό, αναλαμβάνοντας τις ανάλογες υποχρεώσεις. Επίσης, προσπαθήσαμε να αναδείξουμε την ομορφιά των ακτών μας και ως ένα μεγάλο βαθμό το καταφέραμε.

Όπως είναι γνωστό, το πρόγραμμα της Παιδικής HELMEPA απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 5-13 ετών. Η ηλικία αυτή παίζει καθοριστικό ρόλο στην διαμόρφωση της προσωπικότητας του κάθε ατόμου. Το παιδί μέσα από την συμμετοχή του στο πρόγραμμα καλλιεργεί μια νοοτροπία σεβασμού προς το περιβάλλον και αναπτύσσει οικολογική συνείδηση, στοιχεία που μπορούν να καθορίσουν την μετέπειτα πορεία του ως ενήλικα και την στάση του απέναντι στις περιβαλλοντικές προκλήσεις.

Η αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προβλημάτων στην σημερινή εποχή έχει γίνει επιτακτική ανάγκη και ξεκινάει σε πρώτο βαθμό από τον καθένα από  εμάς. Η Παιδική HELMEPA μπορεί να δώσει το έναυσμα σ’ ένα παιδί για να δραστηριοποιηθεί και από πολύ μικρή ηλικία να υιοθετήσει έναν τρόπο ζωής που θα επιβαρύνει όσο το δυνατόν λιγότερο το περιβάλλον και θα ζει σε αρμονία με αυτό.

Ελπίζω να μπορέσει η προσπάθεια αυτή να συνεχιστεί για πολλά χρόνια ακόμα και πολλά παιδιά να έχουν την δυνατότητα να γνωρίσουν την σημασία της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος μέσα από τα προγράμματα της Παιδικής HELMEPA. Σε μια χώρα όπως η δική μας, όπου το 98% του πληθυσμού ζει και δραστηριοποιείται στην παράκτια ζώνη, τέτοιες προσπάθειες

Αποστολία Καλούδη από τη Θάσο, 23 ετών,  Μέλος 4ου Συμβουλίου Αντιπροσώπων Παιδικής HELMEPA

HELMEPA CADETS
Το μήνυμα του αγαπημένου μας γλάρου "ΟΧΙ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ, ΟΧΙ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΕΣ & ΑΚΤΕΣ" έχει στιγματίσει τα μαθητικά μας χρόνια. Η συμμετοχή μας στην Παιδική HELMEPA μας πλούτισε με εμπειρίες που διαμόρφωσαν την περιβαλλοντική μας συνείδηση και μας έδωσε τα εφόδια ώστε να είμαστε αργότερα ευαισθητοποιημένοι και δραστήριοι πολίτες.

Μέσα από τις δραστηριότητες του προγράμματος, ήρθαμε πιο κοντά με τους συμμαθητές και τον δάσκαλό μας, γνωρίσαμε καλύτερα τον τόπο μας και μάθαμε πώς να λειτουργούμε μέσα σε μια ομάδα. Μέσα από μήνες στενής συνεργασίας, αλληλοβοήθειας και συλλογικής προσπάθειας, γίναμε πιο υπεύθυνα παιδιά και εκτιμήσαμε την αξία του εθελοντισμού. Παίζαμε. Εκτός όμως από το γέλιο και τη χαρά, ανακαλύπταμε και τις δυνατότητές μας. Δεν είναι λοιπόν υπερβολικό να πούμε πως αρκετά παιδιά βρήκαν τρόπο έκφρασης και ανακάλυψαν κρυφά τους ταλέντα μέσα από αυτό το πρόγραμμα. Κάποια είχαν κλίση στην μουσική, άλλα συνέχισαν να ζωγραφίζουν ή καλλιέργησαν το ταλέντο τους στις κατασκευές.

Από τα πιο σημαντικά εφόδια που πιστεύω πως μας προσέφερε η Παιδική HELMEPA είναι ότι, σαν ενήλικες πλέον, εξακολουθούμε να παρατηρούμε ότι συμβαίνει στο περιβάλλον και ακόμη κι αν δεν είμαστε πλέον οργανωμένοι σε Ομάδα, να μην μένουμε θεατές.

Μάθαμε να μην κατηγορούμε απλά τις αρχές και τις αρμόδιες υπηρεσίες για τα κακώς κείμενα, αλλά και να αναζητάμε ευθύνες στην ατομική μας συμπεριφορά. Oι τρόποι είναι πολλοί, το μόνο που χρειάζεται είναι αγάπη για το περιβάλλον και από αυτήν έχουμε μπόλικη! Τέτοιοι είναι η συνεχής προσπάθεια για ανακύκλωση, η διατήρηση της καθαριότητας από τον καθένα ξεχωριστά, όχι μόνο στην παραλία αλλά και σε οποιοδήποτε μέρος πηγαίνουμε, η οικολογική οδήγηση και η υιοθέτηση καθημερινών συνηθειών εξοικονόμησης ενέργειας και νερού.

Αυτά είναι μερικά μόνο δείγματα περιβαλλοντικής συνείδησης και ευαισθησίας που καλλιεργήσαμε στην Παιδική HELMEPA. Αυτό είναι το αποτύπωμα της, το δώρο που θέλουμε να δώσουμε κι εμείς στα παιδιά μας.  

Δέσποινα Νικολαϊδου από την Ξάνθη, 24 ετών, Γραμματέας 5ου Συμβουλίου Αντιπροσώπων Παιδικής HELMEPA

HELMEPA CADETS
Μετά από 10 χρόνια συμμετοχής μου στην Παιδική HELMEPA και τη συμμέτοχη μου στο συνέδριο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού που πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο το Μάρτιο του 2000 όπου μίλησα στην ολομέλεια των μελών του, θα ήθελα να σας μιλήσω για το τι αποκομίζει ένα παιδί από τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα βασιζόμενη σε προσωπικές εμπειρίες.

Αρχικά, μέσα από το πρόγραμμα τα παιδιά γνωρίζουν το φυσικό περιβάλλον της πατρίδας μας και τα περιβαλλοντικά προβλήματα για τα οποία πρέπει να λάβουν δράση. Μαθαίνουν να βάζουν στόχους, να παίρνουν πρωτοβουλίες, να είναι δυναμικοί και να στηρίζουν τις επιλογές και τις προσπάθειες τους.

Μέσα από τις ομαδικές δραστηριότητες αποκτούν συλλογικό πνεύμα και γίνονται συνειδητοποιημένοι πολίτες στην μετέπειτα ζωή τους! Προσωπικά, όλα αυτά τα χρόνια η προσπάθεια συνεχίζεται ψάχνοντας καθημερινά τρόπους να ευαισθητοποιήσω τον κοινωνικό μου περίγυρο. Τέλος, τα παιδιά συλλέγουν πολλές πληροφορίες για τον κόσμο της ναυτιλίας, αυτόν τον δυναμικό χώρο που όπως γνωρίζουμε ο ελληνικός λαός έχει πλούσια ιστορία!

Κατά τη συμμετοχή μου τα περιβαλλοντικά προβλήματα που μας απασχολούσαν και δραστηριοποιούμασταν ήταν οι ρύποι στις θάλασσες και τις ακτές μας, τα χημικά απόβλητα, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, η τρύπα του όζοντος. Σήμερα μιλάμε για τα ίδια προβλήματα αλλά όπως βλέπουμε και στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης έχουν πάρει τεράστιες διαστάσεις.

-Παρατηρούμε τεράστιες κλιματικές μεταβολές, μείωση του όζοντος και υπερεκμετάλλευση των φυσικών πηγών του πλανήτη. Κάθε χρόνο η άντληση των φυσικών πηγών ξεπερνά το 20% της δυνατότητας του πλανήτη για την αναπλήρωσή τους. Επίσης, οι χημικοί κίνδυνοι είναι τεράστιοι.

Κρίσιμη είναι και η κατάσταση των θαλασσών μας με τα πετρελαιοφόρα πλοία που αφήνουν πετρελαιοκηλίδες με χιλιάδες τόνους αργού πετρελαίου. Η γεωργία με τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα, η βιομηχανία με τα απόβλητα και οι κατοικίες με τα λύματά τους έχουν μολύνει τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα με αποτέλεσμα να μειωθεί η ποσότητα του πόσιμου νερού. Παρατηρούμε ότι κινδυνεύει επικίνδυνα και το νερό μας που είναι η βασική πηγή ζωής!

Γίνεται λοιπόν αντιληπτό ότι ο πλανήτης μας έχει περισσότερο από ποτέ ανάγκη από ευσυνείδητους και ευαισθητοποιημένους πολίτες. Έχει ανάγκη την Παιδική HELMEPA! Πρέπει τα παιδιά να συνεχίσουν με ζήλο το έργο τους, οι γονείς να τα παροτρύνουν και να παραδειγματίζονται ακόμη και οι ίδιοι και τα παλιότερα μέλη όπως εγώ να συνεχίσουμε αυτό που κάναμε τόσα χρόνια...να ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΜΕ! Κανένας μας δεν πρέπει να μείνει θεατής γιατί στο μέλλον θα γίνει θύμα...

Χρήστος Καβάζης από Θάσο, 19 ετών, μέλος του 9ου Συμβουλίου Αντιπροσώπων Παιδικής HELMEPA

HELMEPA CADETS
Πέρασαν 7 χρόνια από τότε που σαν αρχηγός της τοπικής Oμάδας Παιδικής HELMEPA μαζευόμασταν με τους φίλους μου και οργανώναμε τις δραστηριότητές μας. Επτά χρόνια μετά μου δίνεται η ευκαιρία να θυμηθώ ξανά όλα όσα κάναμε εγώ και οι συμμαθητές μου, όλες εκείνες τις δραστηριότητες για το θαλάσσιο περιβάλλον. Αναμνήσεις από μια παιδική ηλικία συνδεδεμένη με όρεξη, χαρά  αλλά και αγωνία για την προστασία των θαλασσών και των ακτών μας, που νιώθαμε ότι συμμετέχουμε και εμείς σε έναν αγώνα για ένα καλύτερο περιβάλλον, για καθαρότερες θάλασσες, για έναν ομορφότερο κόσμο.

Επτά χρόνια μετά, νιώθω ότι, αν και πλέον μεγαλώσαμε, οι ψυχές μας ωρίμασαν, οι ευθύνες και οι έγνοιες της καθημερινότητας αυξήθηκαν, μέσα μας υπάρχει ακόμα ζωντανή εκείνη η παιδική ζωντάνια, η όρεξη, η δίψα για ένα καθαρότερο περιβάλλον. Γιατί αν και δεν καταφέραμε να αλλάξουμε τον κόσμο όπως ονειρευόμασταν, αν και τα προβλήματα ακόμα παραμένουν, καταφέραμε ωστόσο κάτι σπουδαίο. Καταφέραμε να διατηρήσουμε ζωντανό το όραμα  υιοθετώντας οι ίδιοι οικολογικά πρότυπα συμπεριφοράς με σεβασμό και αγάπη προς τις θάλασσες και τις ακτές μας, ένα όραμα που όλοι μας θέλουμε να πιστεύουμε ότι διατηρείται και θα συνεχίσει να διατηρείται μέσα από τις δράσεις και τους αγώνες των επόμενων από εμάς γενεών της Παιδικής HELMEPA για την προστασία του περιβάλλοντος.

Γιατί όσο θα υπάρχει ο γλάρος της HELMEPA  τόσο θα υπάρχουν και παιδιά που ανοίγουν τα δικά τους φτερά έτοιμα να αγωνιστούν και να προσφέρουν.
 

Η φωτογραφία του Μήνα
 
Το Βήμα των Ναυτίλων
 
Eθελοντικοί καθαρισμοί ακτών
 
Μαθαίνω για την Κλιματική Αλλαγή